Alhoewel vermoedelijk het geloof een grote rol heeft gespeeld, zijn
er ook vermoedens dat onze voorvaderen om economische redenen in
Nederland zijn terecht gekomen.
Hugenoten is de verzamelnaam van de Franse Protestanten, die
ontstonden uit kleine, maar indrukwekkende Franse, religieuze
gemeenschappen uit de vroege Middeleeuwen (rond het jaar 1000). De
bekendste zijn anderen de Albigenzen, de Waldenzen en de Katharen. Deze
geloofsgemeenschappen groeiden, vaak tegen de onderdrukking door de
katholieke inquisitie in, al slaagde deze weinig verheffende kerkelijke
rechtbank er menigmaal in hele gemeenschappen uit te roeien met de
gruwelijkste middelen.
In het begin van de zestiende eeuw, met de opkomst van de reformatie
en hun voorman in Frankrijk Gaspard de Coligny, lijkt het tij zich voor
de protestanten ten goede te keren. De Reformatie riep echter een
tegenactie van de katholieke kerk op, en de contra-reformatie werd een
feit. Heviger en bloederiger dan ooit tevoren vervolgde de katholieke
kerk de protestanten.
De Franse Calvinisten werden vanaf de tweede helft van de zestiende
eeuw bekend als Hugenoten, een naam waarvan de oorsprong onzeker is,
maar die nogal eens wordt uitgelegd als een verbastering van het Duitse
'Eidgenossen' (eiguenots).
De vervolging van de Hugenoten bereikte een bloedig dieptepunt in
1562, tijdens een verraderlijke moordpartij, die bekend werd als de
Bartholomeusnacht. Om zich staande te houden moesten de Hugenoten in
meer dan 30 jaar acht godsdienstoorlogen voeren, die in 1598 eindigden
met het Edict van Nantes. Met dit verdrag verleende koning Hendrik IV,
die zelf tot 1593 Hugenoot was, de Fransen godsdienstvrijheid.
Ruim een halve eeuw later braken onder Lodewijk XVI nieuwe
vervolgingen los, waaronder de beruchte dragonnades, inkwartieringen van
dragonders, uitlopende op de beëindiging van het Edict van Nantes in
1685. Dit was de directe aanleiding voor veel Franse protestanten om hun
land te ontvluchten en ze waaierden uit over heel Europa. Vele Hugenoten
uit Noord-Frankrijk en Wallonie zochten een goed heenkomen naar de
Republiek der Nederlanden.
De uit Frankrijk afkomstige en gevluchte Hugenoten hebben een immense
invloed gehad in heel Europa, zowel op maatschappelijk als religieus
gebied.
